13
Kona Kikipo Haminahaledawoeno Iya:tulame Uwi
Mak 4:1-9; Luk 8:4-8
Ba:be atu hegelalo Ya:suti genama guni uluhukuti, ebete tawakalubi iya:tulamema: Ga:lili Bobo dodolo nilutiya:, ba:bene tawakalubi hiliyonomate ebetamo da:pelamiya:, ebete boga:mo ololote dito emediya: huiyatiya tawakaluba:te haka dodolo pela:mota:hanuya:. Ba:bene ebete iba:tamo komo hiliyonomo komokomo iya:tulame uwa:mo ba hawakalilame eta tabo ba:ma ka:na goiya:, “Eta lumagiti haka da:hiduimi kona kikipo haminahala:go ba:bo tui. Ebete haminahala:go ba tonato komo kikipo iba:te gabamo gudiya:, ba:bema: holaholate pelamete ba:bo penaliya:. Komo kikipo iba:te nakola hakamo gudiya, ba:bolo haka koha:. Ba:bema: iba:te tiyonomo ikulihuya: mabu haka dobodoboha:, ba:bene hegelate da:podolui iba:te na:waiwaihuya: mabu ibino haha ipuwamo katolameha:, iyo, iba:te ba:bema: tiyonomo ha:lahuya:. Komo kikipo iba:te olagopi hemo hakamo gudiya:, ba:bema: ba:bi hemate dapepehui kona ba:bo alukuliya:. Huiyatiya komo kikipo iba:te hido hakamo gudiya:, ba:bema: ba:ba:te apepehote ba:bo nolohuya:, komo 100 teta:mo, komo 60 teta:mo, komo 30 teta:mo hiliyonomoma: eda:huya:.”
Ya:suti gala na:kagoiya:, “Galagodawa, ama: hidamo nulia:!”
Ya:sukunu Hiya:hiya: Iya:tulame Uwino Mabu
Mak 4:10-12; Luk 8:9-10
10 Ba:ba tetelo Ya:suku ta:matapa:te ebetamo pelamete na:pega:luya:, “Bada mabuma: ama: uwa:mo tawakalubi diya:tulamenaka?”
11 Ya:suti tabo ba huiya iba:tamo na:goiya:, “Godote Ko Gawadalagima: deda:na, ba:be komoeno ipuwa kolawema: nale helo la:tamo ikalamimata, iyo, ba:be komoeno awaminale komokomo la: ba: iya:tawahuimata. Huiyatiya nale ba:be iya:tawa komo komopa:tamo kikalameha:. 12 Ba: hibila, Godokono tabo ulihoma: lumagigodolo hidohido ukui da:pola:na, Godote ebetamo hiliyonomo hidohido komo ikamehote ebeno tepo ipuwa kotabuimima:ne. Huiyatiya lumagigodolo hidohido ukui pola:naheno, ebegodolo kebe kapiyakapiya komate da:pola:na Godote ebegodone gala kakuwatemema:ne. 13 Ba:be mabuma: nale tawakalubi uwa:mo iya:tulamenakomo, mabu iba:te naeno taboeno ipuwa ohowaditi a:kuma:la:, iyo, iba:te uliti atumu a:kiya:tawahala:. 14 Ba:bema: Godokono ukui hawakalimidawa Aisayate ibino komoma: da:goiya: ba:be tabote ba: hibima: eda:. Ebete ya:lo tetelo ba:ma ka:na goiya:,
‘La: tabo bulinakomata
huiyatiya a:kiya:tawahanakamata,
iyo, la: ipuwa bohowadinakomata
huiyatiya a:kuminakamata.
15 Mabu ba:moe tawakalubino ukui hegabema: eda:halamiya:,
ibi hibi komo uli ubihinola,
ba:bema: iba:te galo a:muhilameholiya:,
ba:gala ibino baidi atumu a:mula:haliya:.
Ba:bema: iba:te ibino baidi mula:haleha:ma: neda:hatale,
ibino baiditi naeno hido komo bulamena:,
ba:gala ibino galote nulihotale,
iba:te ibino tepo ipuwoeno ukui hidamo emalagidolete natamo bohobila:na:,
ba:bema: na modobola ibi nale hiduilamema:.’ ”
16 Ba:bene Ya:suti ebe ta:matapa:tamo na:goiya:, “Godokono kalakala konomo la:godolo bitana, mabu la: la:eno baida:mo ebeno komokomo hidamo nulamenamata! Iyo, la:le la:eno galamo Godokono hibi komo hidamo nulihonamata! 17 Nale la:tamo hibi tabo begoemo, dopamo tetelo Godokono ukui hawakalimipi ba:gala komo tuputupu emede tawakalubi, iba:te ubi konomo bihatenama: la:le dulamenama ba:bi koko komo ulamema:, huiyatiya iba:te kamodobuya:ha:, ba:gala ibi ubila la:le dulihonama ba:bi komo kulihoma:, huiyatiya iba:te kamodobuya:ha:.”
Kona Kikipo Haminahaledawoeno Iya:tulame Uwino Ipuwa
Mak 4:13-20; Luk 8:11-15
18 “Ba:bema: la: kona kikipo haminahala:go da:tui ba:be lumagino uwino ipuwa nulia:la:. 19 Godote Ko Gawadalagima: deda:na, tawakaluba:te ba:be komoeno tabo uliti ipuwa hidamo iya:tawahaheno, ba:ba tetelo Saitanate pete ibino tepo ipuwane ba:be tabo gala kakapuwatema:ne. Ba:mako tawakalubi gabamo da:gudi, ibi ba:bi kona kikipo keba ka:nala:ka: ba:ba ka:nala. 20 Ba:gala komo tawakalubi nakola hakamo da:gudi ibi ba: ba:bi kikipola, iba:te Godokono tabo dulimina:, ba:ba tetenomolo kalakalago kolawema:na:, 21 huiyatiya ibino tepo ipuwalo haha puliyala. Ba:bema: iba:te Godokono oko ipuwalo nanekela:mo emeda:tepate, ba:bene Godokono taboma: temeteme komate iba:tamo da:pikulimina: ba:gala tawakaluba:te ibino komoma: da:ga:lamena:, iba:te tiyonomo kalahutihoma:na:. 22 Komo tawakalubi iba:te olagopi hemo hakamo da:gudi ba:bi kikipola. Iba:te Godokono tabo kulima:na:, huiyatiya iba:te ilina konomamo emalagidolena ba:gala ibino emede komoma: ukui bilibilima: eda:hana. Ba:bema: ibino tepo ipuwalo ba:bakobako ukui hiliyonomo ba:pola:na, ba:moi ukui komate hido tabo ba anakapumi, ba:bene iba:te a:kanolohamena:. 23 Huiyatiya komo tawakalubi iba:te hido hakamo da:gudi ba:bi kikipola. Iba:te Godokono tabo uliti hido iya:tawa lawete hibinomolo konolohoma:na:, komo 100 teta:mo, komo 60 teta:mo, komo 30 teta:mo konolohoma:na:.”
Kuba Hemate Pali Ipuwalo Dikulihui Ba:be Iya:tulame Uwi
24 Ba:bene Ya:suti eta uwi tawakalubi ba iya:tulame na:kagoiya:, “Godote Ko Gawadalagima: deda:na, ba:be komo ba: eta dubuti ebeno pali haka hiduimiti hido kona kikipo da:haminahali ba:ba ka:nala. 25 Eta dulu tawakalubi hiliyonomate da:lahani, eba:go alaholodawama: deda:nami ba:be dubuti penate kuba hemo kikipo pali ipuwamo pamihonate ba: dito toni. 26 Galane tetelo konate apepehote da:nolohui, kuba hemate ikuliti konoeno haha ba:bo a:wiholiya:, 27 ba:bene pali namutudawoeno okopa:te ebetamo pelamete ebe na:pega:lamiya:, ‘Ama: pali ipuwamo hidohido kikipo bamihuia:ta, huiyatiya ba:moi komo kuba hemo iba:te kebene kikulihui?’
28 “Ebete tabo ba huiya na:goi, ‘Eta ago dalaholona, ba:bete amihui.’
“Ba:bene okopa:te ebe nalatediya:, ‘Wadiyala:ka: a ba:bi kuba hemo komagobelema:nema:?’
29 “Namutudawate huiyatiya na:goi, ‘Ao, la:le da:magobelema, diyala, la: atu tetelo komo hidohido kona magobeledemata. 30 Ba:bema: wadiyala iba:te kapimilo napepehamena:, huiyatiya galane naha kona uwate tetelo nale okopi kokiyalamema:nemo iba:te dopamo kuba hemo magobelete koa:mo kiya:hekema:, ba:bene iba:te hidohido naha kona uwatete naeno pali ilina miya:teno genamamo kopemiya:tema:na:.’ ”
Mastada Kikipoeno Iya:tulame Uwi
Mak 4:30-32; Luk 13:18-19
31 Ba:bene Ya:suti eta uwi ibi ba iya:tulame na:kagoiya:, “Godote Ko Gawadalagima: deda:na ba:be komo ba: mastada kikipo huiyala, iyo, eta tetelo dubuti ba:moe kikipo lawete ebeno pali ipuwamo dito ami. 32 Hibila, ba:moe hopo konomolo keha kikipo kokonomo ba:pola:na huiyatiya mastada kikipo ba: deha:potonomola. Huiyatiya numa:la:, lumagiti damimini ba:be deha:poto kikipote apete komo hiliyonomo keha kogogolema:ne, ba:bene holaholate pelamete ba:be keha gedawalo ba:pemedehonamena:.”
Palawa Baa: Huhuimino Puhulu Ilinoeno Iya:tulame Uwi
Luk 13:20-21
33 Ba:bene Ya:suti eta uwi ibi ba iya:tulame na:kagoiya:, “Godote Ko Gawadalagima: deda:na ba:be komo ba: palawa baa: huhuimino puhulu ilina huiyala. Eta kamenate modobo palawa lawete huhuimino ilina nanekele hola:minalete ba:bo a:ba:gui, ba:bene huhuimino ilinate palawa lawenomo ba lawe palawa baa:te hunamo ba:bo mahigui.”
Ya:suti Tawakalubi Uwa:mo Diya:tulamenakui Ba:be Komoeno Mabu
Mak 4:33-34
34 Ya:suti ba:moi komokomo tawakalubi hiliyonomatamo iya:tulame uwa:mo kiyahanakui, ba:ma ka:na ebete eta komo iba:tamo iya:tulame uwihino kakiyahanakuiha:. 35 Ba:be komote uluhukuya: Godote ebeno ukui hawakalimidawa ipuwado da:goiya:, ba:be tabote hibima: keda:ma:. Ebete ya:lo tetelo tabo ba:ma ka:na goiya:,
“Na Godote tawakaluba:tamo tabo olamagi tetelo
iya:tulame uwa:mo bolamaginakomo.
Iyo, nale ba:moe hopo dododiya:mo
ba:ba tetene tupuimiti ba:ma teta:mo puluhuku,
kebe komate awaminale ipuwalo da:pola:nama:,
na ba:bi komo ba:ma ka:na kohawakalilamema:nemo.”
Kuba Hemate Dikulihui Ba:be Iya:tulame Uwino Ipuwa
36 Ba:bene Ya:suti tawakalubi hiliyonomo miya:palete genama guamo dito nodoluya:. Ba:ba tetelo ebe ta:matapa:te ebetamo pelamete na:pega:luya:, “Kona pali ipuwalo dapepehui ba:bi kuba hemoeno ipuwa keba ka:nala:ka:? Ama: a niya:tua:ma:.”
37 Ya:suti ibino tabo ba huiya na:goiya:, “Hido kona kikipo kebe dubuti ka:haminahali, ebe ba: Tawakalubino Naniwila. 38 Ba:bema: ebeno pali ba: ba:moe hopo konomola, hidohido kona kikipo ibi ba: Godokono Hunu Haboeno gugudila, ba:gala kuba hemo ibi ba: Saitanakono gugudila. 39 Kuba hemo damihui ba: Saitanatela, ba:gala naha kona uwate tete ba: ba:moe hopoeno kuititila, ba:gala naha kona uwatepi ba: Godokono nopopila. 40 Ba:bema: okopa:te kuba hemo magobelete koa:mo diya:heki, ba:moe hopoeno kuititi ba:ba ka:na kitanama:ne. 41 Ba:ba tetelo Tawakalubino Naniwiti ebeno nopopi kopoelamema:ne. Ba:bema: puya:te ebeno tawakaluba:go ba emedena kuba dododilinaka, nopopa:te ibi hiliyonomo puwatete 42 konomo koe woe baha:mo ba: dito koniya:hekema:na:, ba:bene iba:te ba:bolo lalo ba ikilame konomamo ba:bo kihimima:na:. 43 Huiyatiya Godokono tuputupu emede guguda:godolo ebeno alote konomamo ka:la:minama:ne, ibino Nabiwino Hunu Habalo da:la:minana ba:ba ka:na. Galagodawa, ama: hidamo nulia:!”
Ugumuili Manino Iya:tulame Uwi
44 “Godote Ko Gawadalagima: deda:na, ba:be komo ba: lumagiti ko mani ba:gala hidohido ilina ya:lo tetenomolo hakamo dawaminaliya: ba:ba ka:nala. Galane tetelo ebete ba:bo hoiya:, ba:bene gogo hiliyonomo da:petohuya: eta lumagiti haka aligi oko ba owati ba:bi hidohido ilina ba:bo ulamiya:. Ba:ba tetelo ebete kalakalago gala kihilatelete, ba:bene ebeno genamamo tote ebeno ilina hiliyonomo kolowamima: nimidiliti modobo mani ba:bo nelawiya:. Ba:bene ba:be mana:mo ebete ba:be haka lawete, ba:be haka ipuwalo ugumuililo da:pola:nuya: ba:bi hidohido ilinate ebenoma: ba:bo eda:huya:.”
Huiya Ko Neheno Iya:tulame Uwi
45 “Ba:gala Godote Ko Gawadalagima: deda:na, ba:be komo ba: kolowami lumagiti hidohido nehe ilina ohola:go da:pata:na ba:ba ka:nala. 46 Eta hegelalo ebete kapiya hidonomo nehe dumi, ba:ba tetelo ebeno ilina hiliyonomo kolowamima: nimidiliti modobo mani nelawete, ba:bene ba:be mana:mo ebete ba:be hido nehe lawete ebenoma: ba:bo midi.”
Kamahuino Iya:tulame Uwi
47 “Ba:gala Godote Ko Gawadalagima: deda:na, ba:be komo ba: lumagiti daha hiliyonomo uwateholema: kamahu tula:mo dahubi ba:ba ka:nala. 48 Ba:bene daha hiliyonomate da:tahui ba:ba tetelo okopa:te kamahu tuli dodamo adimuya:midate hidohido daha bagolamo ba miya:te kubakuba daha dito iya:hekiya:. 49 Ba:bema: ba:moe hopoeno kuititi ba:ba ka:na kitanama:ne. Ba:ba tetelo Godokono nopopa:te pelamete kuba ododilipi tuputupu emede tawakaluba:godone powatiya:midalete 50 konomo koe woe baha:mo ba: dito koniya:hekema:na:, ba:bene iba:te ba:bolo lalo ba ikilame konomamo ba:bo kihimima:na:.”
Godokono Ko Gawadalagi Komoeno Ipuwa Da:lawiya: Ba:be Lumagino Komo
51 Ba:bema: Ya:suti ebe ta:matapa:tamo na:goiya:, “La: ba:moi hiliyonomo komo hidamo na:kiya:tawahonama?”
Iba:te tabo ba huiya na:ga:luya:, “Iyo, a modobola.”
52 Ba:bene Ya:suti iba:tamo gala na:kagoiya:, “Godokono Tutumu iya:tulamepi ipuwalo, pote Godokono Ko Gawadalagi komoeno ipuwa lawenomo da:lawi, ba:be lumagi ba: ko genama namutudawa huiyala. Ba:be mulu dubuino genamalo koko hidohido ilinate ba:pola:na, ba:ma ka:na pakalapakala ilina ba:gala uliuli ilina kapimilo ba:pola:ma:na, ba:bema: ebete ebeno ubilo ba:bi hiya:hiya: ilina tawakaluba:tamo buluhukulatelenakomene ibi hidonomamo kowalubilinama:.”
Nasalete Habanapa:te Ya:suku Ubiha:ma: Deda:huya:
Mak 6:1-6; Luk 4:16-30
53 Ba:bene Ya:suti ba:bi iya:tulame uwi olamagi da:wibuya:, ebete ba:be habane tote 54 ebeno emede haba Nasaleta:mo gala na:katuya:. Ebete tawakalubino baidi ibubulamehole genamalo ibi ba iya:tulamita iba:te hanohanoholo na:ga:lutiya:, “Moe dubuino mulu iya:tulame ukui ebete kebolo kiya:tawui? Ba:gala ebete hanohano komo pokono heloamo kododilina? 55 Ebe kapeneta dubuino gudula, ebeno menoko ba: Ma:litila. A iya:tawahala ebeno ekaki Ya:imesiko, Yausepeko, Saimonoko, ba:gala Yudasiko, 56 iyo, ebeno ekaki bohelemele hiliyonomate ago bemedena. Ba:bema: ba:moe dubuti ebeno helo ba:gala mulu kebolo kuwati?”
57 Ba:bene iba:te ebe ubiha:ma: ba eda:huta Ya:suti ibi na:kiyalamiya:, “Godokono ukui hawakalimidawa tawakaluba:te ebe hunamo kadipatema:na:, huiyatiya ebeno habanapi ba:gala ebeno genamanapi iba:te ebe ubiha:ma: beda:hanakomena:.” 58 Ba:bema: Nasaletenapino hibima: midiha: mabuma: Ya:suti ibino habalo hiliyonomo hanohano komo kododiliya:ha:, ebete ibi ipuwalo kapiyakapiyanomo bododiliya:.