13
A warwara larlar ana tena omomai
(Mak 4:1-9; Luk 8:4-8)
1 Ana pukakiar ning, e Iesu i purum kusun a rumai pa i kes ting napir a puka tasi Galili. 2 13:2 Luk 5:1-3A tnan kunum a tarai la tur talilis pasi. Pa i kas uting na mon pa i kes, pa tarai rop la tur tumokorot na hang. 3 I warwara tetek la ana galis a utna ana warwara larlarla. I atongi mang, “A tena omomai i han sur ir sapran a pat a witla. 4 Ning i sapran amon la, dingla la punga ting na ngas, pa manila la rowoi ot pa la ien sen la. 5 Dingla otleng la punga ting na pukna ning i hatat, pa bel al galis a piu ono, pa la gomo kapit, anasa a piu bel i but. 6 Ika ning a kamis i sasai ot, la main pa la marang rop, anasa bel al wakirinla. 7 Dingla na patna otleng la punga tar ting na tinine rosrosla, pa rosrosla la gomo ot pa la rau alar pas la. 8 Pa dingla na patna otleng la punga ting na wakak a piu pa la wai. Dingla la wai takai a mar a wanala, dingla otleng diono na bonot, pa dingla natol a bonot. 9 Esining a talngana kaning, i wakak ning ir longor ono.”
A kamkamna ning e Iesu i warwara ana warwara larlarla
(Mak 4:10-12; Luk 8:9-10)
10 Anuna kakak a asaerla la han teteki pa la dekeni mang, “Sur asa u warwara tetek a tarai ana warwara larlarla?” 11 Pa i keles la mang, “E God ka saran tar a tastasmai tamulo, sur mulor talapor ana ututnala ana matanitu misaot na langit, ning nating i kes kumna. Ika, bel i sarani tetek a tarai rop. 12 13:12 Matiu 25:29; Mak 4:25; Luk 8:18; 19:26Anasa esining a tastasman kaning tana, dir tabar ulaki ana tnan, pa ir tastasmai kol. Pa esining bel ta tastasman kaning tana, dir kepsen otleng siklik ning kaning tana. 13 A asaer la ana warwara larlarla, anasa
la oroi, ika bel la oroi lalani,
la longori, ika bel la longor lalani, pa bel la tastasmai ono.
14 13:14 Jon 12:40; Aposel 28:26-27A warwara na propet ane Aisaia ka sot onla, ning i atongi mang,
‘Mulor longor pa mulor longor, ika bel mulor longor lalani,
mulor tai pa mulor tai, ika bel mulor oroi lalani.
15 Anasa a tarai ne
na balanla i rakrakai,
na taltalnganla i kutkut,
pa na matmatanla i kut.
Sakana lar oroi lalani ana matmatanla,
pa lar longor lalani ana taltalnganla,
pa lar tastasman ana nuknukinla,
pa lar talingir, par alaun pas la.’ Aisaia 6:9-10
16 13:16 Luk 10:23-24Ika mulo, mulo angis, anasa mulo tai ot ana matamulola, pa mulo longlongor ot ana talngamulola otleng. 17 A atong momoli tamulo, lanigo a galis a propet pa galis a tena tostos la tekes kol sur lar oroi a ututnala ning a toli na matamulo, ika bel la oroi i. Pa la tekes kol otleng sur lar longor a ututnala ne mulo longori, ika bel la longori.
E Iesu i pak a kamkama a warwara larlar ana tena omomai
(Mak 4:13-20; Luk 8:11-15)
18 “Mulor longor a kamkama a warwara larlar ana tena omomai. 19 Esining i longor a warwara ana matanitu misaot na langit, pa bel i tastasmai onoi, i arlar ana pat a witla ning la punga ting na ngas. A barsan laulau i hanot pa i kibas sen a warwara ning di ka oman tari ting na balana. 20 Pa patnala ning la punga ting na pukna ning i hatat, la arlar ana barsan ning i longor a warwara, pa ono otning, i tong akesi ana gasgas. 21 Ika a warwara bel i kes rakrakai ting na balana, pa barsan ning bel ir tur bongnani arlar ana wit ning bel al wakirna. Ning a mamahatla ir hanot, pa dir alaulau i, anasa i tortorot ana warwara ane God, ir punga kapit. 22 13:22 Luk 12:16-21; 1 Timoti 6:9-10, 17A patnala ning la punga tar ting na tinine rosrosla, la arlar ana barsan ning i longor a warwara, ika a nuknukna sur a wakak a keskes te lapiu, pa nuknuk otleng sur anuna gongon ning i asongo a nuknukna, la rau alar a warwara ane God, pa bel i wai. 23 Ika a patnala ning la punga ting na wakak a piu, la arlar ana barsan ning i longor a warwara, pa i tastasmai ono. Ir suah takai a mar, o diono na bonot, o natol a bonot a wana.”
A warwara larlar ana wit pa karapa
24 E Iesu i atong takai a warwara larlar otleng tetek la mang, “A matanitu misaot na langit i arlar ana barsan ning i sapran a wakak a pata witla ting na nuna barim. 25 Ning a tarai la borbor, anuna hirua i hanot pa i sapran tar a pata karapala ting na tinine witla, pa i han. 26 Ning a pata wit i gomo ot pa i mang sur ir wai, di oroi otleng a karapa i gomo na tinine. 27 A tena titolla ana taman a barim la han teteki, pa la atongi tana mang, ‘Leklek, mangmangasa, a pata wakak a witla rop ka ning u sapran tari ting na num a barim? Mitaha otleng a karapala?’ 28 I keles la mang, ‘A hirua i tol a toltol ning.’ Pa la dekeni mang, ‘U mang sur milar han, pa milar gat arop sen la?’ 29 I sairas la mang, ‘Gong kaba, sakana mulor gat taum seni ana witla. 30 Noren seni, diar gomo taum tuk ana kalang a sol. Ana taim ning, ar atongi tana tena solla mang: Mulor kibas nigon sen a karapala, mulor dot taum tar a butanala sur dir tun sen la ting na iah. Pa lamur mulor los taum maleng a witla uting na nuk a rumai a gongon.’ ”
A warwara larlar ana pata mastad pa is
(Mak 4:30-32; Luk 13:18-21)
31 E Iesu i atong ning a warwara larlar otleng tanla mang, “A matanitu misaot na langit i arlar ana pat a mastad, ning takai a barsan i kibas pasi, pa i oman tari ting na nuna barim. 32 I natarna kol tana pat a rakaila rop, ika ning i gomo, i itna kol tana rakai a hanganla rop. Pa manila la sira tol pios saot na rakrakana.”
33 E Iesu i atong ning a warwara larlar otleng tanla mang, “A matanitu misaot na langit i arlar ana is, ning a hane i kibas pasi, pa i tol taumi ana tnan palawa, pa palawa rop i bubus onoi.”
34 E Iesu i asaer a kunum a tarai ana ututnala rop ne ana warwara larlarla. Pa bel i warwara tetek la ana ta maskana warwara, a warwara larlarla rop ka. 35 I atongi larning sur dir tolsot pas a warwara anuna propet mang,
“Ar warwara ana warwara larlarla,
ar atong a ututnala ning i kes kumna, turpasi nating ot, ning e God i akes a rakrakan hanua.” Buk Song 78:2
E Iesu i pak a kamkama a warwara larlar ana wit pa karapa
36 Lamur e Iesu i han kusun a kunum a tarai, pa i kas ting na rumai. Anuna kakak a asaerla la kas teteki pa la atai i mang, “Ur pak a kamkama a warwara larlar ne tamila ana karapa ning i gomo ting na tinine barim.” 37 I keles la mang, “Esaning i sapran a pata witla, a Nat a Barsan. 38 A barim, a rakrakan hanua, pa wakak a pata witla, la a tarai tagun a matanitu misaot na langit, pa karapala, la na natnat a laulau a barsan, 39 pa hirua ning i sapran la, e Satan. A kalang a sol, a ararop ana rakrakan hanua, pa na tena sol, a angelola. 40 13:40 Jon 15:6Na tena sol la los taum a karapala pa la tun sen la ting na iah. Ir mang ka otleng larning ana ararop a pukakiar. 41 13:41 Matiu 24:31; 25:31; Mak 13:27A Nat a Barsan ir sune sen anuna angelola, pa lar kibas arop sen a ututnala ning i ben rongon a tarai, pa la otleng ning la sira tol a toltol laulau. 42 13:42 Matiu 8:12Pa lar migen la uting na tnan iah. Lar tangtangis pa lar arngingit ngesenla tingia. 43 13:43 Daniel 12:3Pa na tena tostos lar sasai arlar ana kamis ting na matanitu anun e Tamanla. Esining a talngana kaning, i wakak ning ir longor ono.
A warwara larlar ana naur a utna ning a matana i abit kol pa di pastek pasi
44 “A matanitu misaot na langit i arlar ana utna ning a matana i abit kol, ning di bunur tari ting na barim. Ning a barsan i pastek pasi pa i bunur ulak tari. Pa i han ana gasgas, pa i siuran arop sen anuna ututnala, pa i lou pas a barim ning ono.
45 “A matanitu misaot na langit i arlar otleng ana ning a tena siusiurai, i tai sur a wakak a hatatla kol ning i sira kes ting na tinine kabokabol. 46 Ning i pastek pas ning a hat a matana i abit kol, i siuran arop sen anuna ututnala, pa i lou pas a hat ning ono.
A warwara larlar ana uben
47 “A matanitu misaot na langit i arlar otleng ana uben, ning di migen tari sakas latasi, pa urmatana ngas a sis la hirua tar ono. 48 Ning a uben i bukus, na tena migen uben la dat masmasa tari ting na hang. La kes pa la timlan sen a wakak a sisla uting na ratla, pa laulaunala la migen sen la. 49 Ana ararop a pukakiar dir toli ot larne: A angelola lar hanot pa lar asalar sen a tena laulaula kusun a tena tostosla. 50 13:50 Matiu 13:42; Luk 13:28Pa lar migen a tena laulaula uting na tnan laplapang a iah. Lar tangtangis pa lar arngingit ngesenla tingia.”
51 E Iesu i deken la mang, “I mangmangasa, mulo ka talapor ana kamkama a ututnala rop ne, o bel?” Anuna kakak a asaerla la kelesi mang, “Ma!” 52 Pa e Iesu i atai la mang, “Na tena asaerla rop tagun a warkurai, ning la ka asaer pas ana matanitu misaot na langit, la arlar ana barsan ning i gon a wakak a ututnala ting na nuna rumai. Pa i apurum a wakak a ututnala ning kusun anuna rumai sur ir titol onoi, dingla na utna, na tona, pa dingla otleng, na turaina.”
A propet ning bel di hanrawai i
(Mak 6:1-6; Luk 4:16-30)
53 Ning e Iesu ka atong rop tar a warwara larlarla ning, i han mitingia, 54 13:54 Jon 7:15pa i hanot ting na hanua ngasna, tumo e Nasaret. I turpasi sur ir asaer a tarai tingia na nunla a rumai lotu, pa la kulkulan kol pa la atongi mang, “A barsan ne i kibas a tastasmaila ne tahaia? Pa mitaha otleng a rakrakai ning i tol a ututnala na kulkulan ne onoi? 55 13:55 Jon 6:42E Tamana a tena tol rumai ka, pa e tana e Maria. Na tastasnala otleng, e Jems, Josep, Saimon pa e Judas 56 pa na tastasna hane otleng kane dala laun taum te. Pa mitahaia a rakrakai ning a barsan ne i tol a ututnala ne onoi?” 57 13:57 Jon 4:44Pa bel la gas ono. Ika e Iesu i atai la mang, “Di sira hanrawai a propet ting na hanua masik, ika la ot ting na hanua ngasna pa ting na rumai ngasna bel la hanrawai i.” 58 Pa bel i tong a galis a utna na kulkulan tingia, anasa bel la tortorot ono.
13:12: 13:12 Matiu 25:29; Mak 4:25; Luk 8:18; 19:26
13:14: 13:14 Jon 12:40; Aposel 28:26-27
13:16: 13:16 Luk 10:23-24
13:22: 13:22 Luk 12:16-21; 1 Timoti 6:9-10, 17
13:41: 13:41 Matiu 24:31; 25:31; Mak 13:27
13:42: 13:42 Matiu 8:12
13:43: 13:43 Daniel 12:3
13:50: 13:50 Matiu 13:42; Luk 13:28